Modeller
İnce ayar mı, RAG mi? Hangi durumda hangisi?
baykAI Ekibi
İki yöntem de modeli kurumunuza yaklaştırır ama farklı sorunları çözer. Karışan noktaları sade örneklerle ayırıyoruz.
Kurumsal ekiplerin en sık sorduğu soru şu: "Modeli kendi verimizle eğitelim mi, yoksa belgelerimizi arattıralım mı?" İkisi birbirinin alternatifi gibi konuşulur, oysa farklı sorunları çözerler.
Ayrım şu tek cümleye sığar: belge getirmeli üretim (RAG) modele bilgi verir, ince ayar modele davranış öğretir.
RAG ne yapar?
RAG (belge getirmeli üretim), soru geldiğinde önce kendi belgeleriniz arasında arama yapar, bulduğu parçaları modele okutur ve cevabı ona göre yazdırır. Model hiçbir şey öğrenmez; sadece o an eline verilen metni kullanır.
Şu durumlarda doğru seçimdir:
- Bilgi sık değişiyorsa (fiyat listesi, stok, mevzuat, ürün dokümanı)
- Cevabın kaynağını göstermeniz gerekiyorsa
- Belge sayısı çok ve sürekli artıyorsa
- Hızlı başlamak istiyorsanız: kurulumu günler sürer, haftalar değil
İnce ayar ne yapar?
İnce ayar, modelin ağırlıklarını sizin örneklerinizle günceller. Model artık nasıl konuşacağını, hangi formatta cevap vereceğini ve sizin alanınıza özgü terimleri bilir.
Şu durumlarda doğru seçimdir:
- Modelin belirli bir üslupla ya da sabit bir formatta cevap vermesi gerekiyorsa
- Alanınızın dili genel modellerin bildiğinden farklıysa (hukuk, sigorta, tıp, bankacılık)
- Aynı işi milyonlarca kez yapacaksanız: kısa promptlarla çalışmak maliyeti düşürür
- Sınıflandırma ya da etiketleme gibi dar ve tekrarlı bir görev varsa
Yan yana bakış
| Soru | RAG | İnce ayar |
|---|---|---|
| Bilgi ne sıklıkla değişiyor? | Sürekli | Nadiren |
| Kaynak göstermeniz gerekiyor mu? | Evet | Hayır |
| Kurulum süresi | Günler | Haftalar |
| Veri ihtiyacı | Belgeler | Etiketli örnekler |
| Sonradan güncelleme | Belgeyi değiştir | Yeniden eğit |
Çoğu ekip için doğru cevap: ikisi birden
Gerçek projelerde en iyi sonucu veren kurulum genellikle şudur: ince ayarla üslubu ve formatı sabitlersiniz, RAG ile güncel bilgiyi beslersiniz.
Örneğin bir sigorta şirketinde: ince ayar modele poliçe dilini ve zorunlu uyarı metinlerini öğretir; RAG ise müşterinin o anki poliçe bilgisini getirir. Tek başına hiçbiri bu işi yapamaz.
Nereden başlamalı?
Neredeyse her zaman RAG ile başlayın. Kurulumu hızlıdır, sonucu ölçülebilir ve hatalarınızı ucuza görürsünüz. İnce ayarı ancak RAG'in çözemediği bir sorun kaldığında devreye alın. Genellikle bu sorun bilgi eksikliği değil, üslup ve format tutarsızlığıdır.